علم و دین در جست‌وجوی جهان‌بینی منسجم؛ بررسی تطبیقی دیدگاه‌های اسلام و مسیحیت در دانشگاه علوم پزشکی کردستان

1405/08/21
تعداد بازدید :94

نشست علمی «علم و دین؛ مقایسه نگرش مسیحیت و اسلام» با حضور پروفسور محمد (گری کارل) لگنهاوزن، استاد تمام فلسفه و پژوهشگر فلسفه دین، و مشارکت جمع کثیری از استادان دانشگاه‌های استان کردستان در دانشگاه علوم پزشکی کردستان برگزار شد؛ نشستی که در آن نسبت میان علم، عقل، ایمان و ارزش‌های دینی از منظر فلسفی و الهیاتی مورد بررسی قرار گرفت و ضرورت عبور از دوگانه‌انگاری علم و دین و دستیابی به جهان‌بینی منسجم به بحث گذاشته شد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کردستان، نشست علمی دانشگاهیان با عنوان «علم و دین؛ مقایسه نگرش مسیحیت و اسلام»، به همت دفتر هم‌اندیشی اساتید و نخبگان دانشگاه و با حضور پروفسور محمد (گری کارل) لگنهاوزن، استاد تمام فلسفه، دانش‌آموخته دکترای فلسفه از دانشگاه رایس آمریکا و عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، در تالار ابن‌سینای دانشکده پزشکی برگزار شد.

این نشست با حضور جمع کثیری از استادان و اعضای هیئت علمی دانشگاه‌های استان کردستان، زمینه‌ای برای گفت‌وگوی علمی و تبادل دیدگاه درباره یکی از مباحث بنیادین اندیشه بشری، یعنی چگونگی تعامل علم و دین و نقش هر یک در تبیین جهان و زندگی انسان، فراهم کرد.

پروفسور لگنهاوزن در بخشی از سخنان خود، با پرداختن به رویکردهای مختلف در تبیین رابطه علم و دین، بر ضرورت پرهیز از نگاه‌های تقلیل‌گرایانه و تفکیک مطلق این دو حوزه تأکید کرد و توضیح داد که هرچند علوم تجربی در شناخت پدیده‌های طبیعی و تبیین سازوکارهای جهان نقش اساسی دارند، پرسش‌هایی همچون معنا، ارزش، غایت و جهت‌گیری زندگی انسان نیز ابعاد دیگری از شناخت را پیش روی بشر قرار می‌دهند که نمی‌توان آن‌ها را نادیده گرفت.

وی با اشاره به پیوند میان باورهای دینی، ارزش‌های اخلاقی و عرصه‌های مختلف زندگی انسان، خاطرنشان کرد که علم، اخلاق، ایمان و ارزش‌ها در تجربه واقعی انسان قلمروهایی کاملاً جدا از یکدیگر نیستند و در شکل‌گیری نگرش و رفتار او با هم ارتباط دارند.

این استاد فلسفه، یکی از چالش‌های مهم اندیشه معاصر را دستیابی به جهان‌بینی منسجم دانست و با نقد دوگانه‌انگاری رایج میان محیط‌های علمی و مذهبی، اظهار کرد: در برخی فضاهای دانشگاهی، پدیده‌ها صرفاً از منظر نگرش سکولار تفسیر می‌شوند و در مقابل، گاهی در محیط‌های مذهبی نیز همه مسائل تنها با رویکردی دینی مورد توجه قرار می‌گیرند؛ در حالی که چنین مرزبندی‌هایی می‌تواند مانع شکل‌گیری گفت‌وگویی سازنده و فهمی جامع از جهان شود.

لگنهاوزن در ادامه، با تأکید بر ضرورت هماهنگی میان عقلانیت، یافته‌های علمی، ایمان و ارزش‌های دینی، بر اهمیت شکل‌گیری نگرشی جامع تأکید کرد که بتواند جایگاه هر یک از این مؤلفه‌ها را در شناخت انسان از هستی به‌درستی تبیین کند.

بخش دیگری از این نشست به بررسی دیدگاه‌های اندیشمندان مسلمان، از جمله غزالی، فخرالدین رازی و ابن‌سینا، و نیز مقایسه برخی مبانی فلسفی و الهیاتی در سنت‌های اسلامی و مسیحی اختصاص داشت. در این چارچوب، موضوعاتی همچون ازلیت و حدوث جهان، رابطه خداوند با هستی، چگونگی آفرینش و نظریه افاضه وجود در فلسفه ابن‌سینا مورد بحث قرار گرفت و تفاوت برداشت‌های فلسفی و کلامی درباره رابطه علت و معلول و وابستگی وجودی جهان به خداوند تشریح شد.

همچنین موضوع تفسیر علمی متون دینی و استناد به پدیده‌های طبیعی برای تبیین یا اثبات آموزه‌های قرآنی از دیگر محورهای مطرح‌شده در این نشست بود. سخنران با اشاره به نمونه‌هایی مانند زلزله و بارندگی، بر این نکته تأکید کرد که تبیین علمی پدیده‌های طبیعی لزوماً با نگاه دینی در تعارض نیست؛ با این حال، نباید مفاهیم عمیق دینی را به یافته‌های علمی متغیر فروکاست یا با تفسیرهای سطحی و شتاب‌زده، برای آموزه‌های دینی استدلال‌هایی ناپایدار ارائه کرد.

در ادامه، با اشاره به حضور دانشمندان دیندار در عرصه علوم جدید، تصور تعارض اجتناب‌ناپذیر میان دینداری و علم‌ورزی مورد نقد قرار گرفت و بر ضرورت شناخت دقیق مبانی معرفتی هر دو حوزه تأکید شد.

این نشست در پایان با طرح پرسش‌های استادان و حاضران و تبادل نظر درباره ابعاد مختلف موضوع ادامه یافت و فرصتی برای بررسی تطبیقی دیدگاه‌های اسلامی و مسیحی، تعمیق مباحث فلسفه دین و تقویت گفت‌وگوی میان‌رشته‌ای در فضای دانشگاهی استان فراهم آورد.

سامانه های دانشگاه